jump to navigation

અંધકારનો અજંપો ! ઓગસ્ટ 13, 2009

Posted by jagadishchristian in અવનવું, મારી કવિતા, વિચાર-મંથન, સમાચાર-હેવાલ.
trackback

ઑગસ્ટ ૧૪, ૨૦૦૩ ના દિવસે બપોરે મારું જમવાનું પતાવી હું થોડી તાજી હવા લેવા એમ્પાયર સ્ટેટ બિલ્ડિંગના અઢાળમા માળની મારી ઑફીસથી એલિવેટર ના સહારે નીચે આવ્યો. નીચે લટાર મારતાં યાદ આવ્યું કે મારે સ્ટેપલ્સમાંથી (ઑફિસને લગતી વસ્તુઓની દુકાન – અત્યારે મુમ્બઈ અને બેંગલોરમાં એની શાખા છે) કંઈક લેવાનું હતું. હું અંદર ગયો અને એકાદ મિનિટ પછી અચાનક લાઈટ બંધ થઈ ગઈ. અહિં આવા સમયે તરત જ આવવા-જવા ના બધા દરવાજા બંધ કરી દેતા હોય છે. થોડી મિનિટ પછી પણ લાઈટ ચાલુ ન થતાં અને એરકંડીશનના અભાવે ગૂંગળાતા ગ્રાહકોને સિક્યુરિટી વાળા ચેક કરી ને બહાર જવા દેવા લાગ્યા. બહાર નીકળ્યો તો અફવાનું બજાર ગરમાગરમ હતું. સપ્ટેમ્બર ૧૧, ૨૦૦૧ ના આતંકવાદી હુમલાનું પુનરાવર્તન ની અફવા થી માંડી જાત જાતની અફવા. બધી ટનલ બંધ કરવામાં આવી હતી. ટ્રેન બંધ, ટ્રાફિક લાઈટ્સ બંધ એટલે વાહનવ્યવહાર ખોરવાયો. સાંજે મોડેથી ટનલ ખોલવામાં આવી પણ ટ્રાફિક એકદમ ધીમી ગતિમાં ચાલતો હતો. ઑફીસમાં તો પછા ન જવાયું પણ છેક રાત્રે આઠ વાગ્યા પછી હું ઘરે પહોંચી શક્યો હતો. એ દિવસ ના અનુભવ ને શબ્દોના વાઘા પહેરાવી એક કવિતા લખી હતી એ આપ સૌની સમક્ષ રજૂ કરું છું. આશા છે કે ગમશે.

P10005772

એમ્પાયર સ્ટેટ બિલ્ડિગ - ઓગસ્ટ ૧૫, ૨૦૦૮ તિરંગા લાઈટ્સ સાથે

OUt-05.jpg

એમ્પાયર સ્ટેટ બિલ્ડિંગ - ઓગસ્ટ ૧૪ ૨૦૦૩

blackout08-14-03

પગપાળા ઘર તરફ પ્રયાણ - ઓગસ્ટ ૧૪ ૨૦૦૩

rhs_blackout  

અંધકારનો અજંપો (Blackout)

અઢાળમા ફ્લોરથી સ્ટેપલ્સ ગયો,

એમ્પાયર સ્ટેટ બિલ્ડિંગ છોડી ગયો.

કાંઈ લીધું ન લીધું ને પાવર ગુલ,

ખાલી હાથે ફંફોસાઈને બહાર આવ્યો.

હતું કે ખાલી એક બિલ્ડિંગની વાત છે,

ચારે તરફ એક સરખું બસ જોતો ગયો.

પબ્લિક-ફોન ગળે પબ્લિકની ગાળો!

પ્રેમ, પ્રશંસા કે પૈસા બસ ફંગોળી ગયો.

સેલ ફોન – મોબાઈલ ફોનને વારંવાર,

કાન-મોંથી દબાવી થાકી થાકી ગયો.

એલિવેટર ભલે ઉપર ન જાય પણ,

નીચે જવાની રિક્વેસ્ટ ઘોળી પી ગયો.

ટનલ, ટ્રેન બ્રિજ બંધ ને ચાલે બસ નજીવી

માનવ-મહેરામણ પગપાળા કરતો ગયો.

ફરજ ભૂલ્યા ટ્રાફિક સિગ્નલ તો ભલે

એનવાયપીડી તોય એની જાત પર ગયો.

મેયર, ગવર્નર અને પ્રેસિડેન્ટનું આશ્વાસન

થાકેલા પાકેલા પગને ચાબખા મારી ગયો.

કાલ અને આજની વચ્ચે આ ફરક જોઈને

ફાનસ ભૂલી ગયાનો અફસોસ થઈ ગયો.

– જગદીશ ક્રિશ્ચિયન 

અહીં આ દેશમાં ભાગ્યેજ એવું બને કે વીજળી બંધ થાય. ક્યારેક વાવાજોડાં ના કારણે થોડા સમય માટે વીજળી બંધ થાય. પણ આ વખતના વીજળી ના ભંગાણ ને સરખું થતાં ત્રણેક દિવસ લાગ્યા. વીજળી ન હોય તો ધરમાં અજવાળું ન થાય, ફ્રીઝ ન ચાલે, એરકંડીશન ન ચાલે, ટીવી-રેડિયો ન ચાલે, કમ્પુટર ન ચાલે, માઇક્રોવેવ-ઇસ્ત્રી એવી કોઈ પણ વસ્તુ જેને ચલાવવા માટે વીજળી ની જરૂર પડે એવી કોઈ વસ્તુ કામ ના કરે. માણસે વીજળી ની શોધ કરી અને એનાથી ચાલતા ઉપકરણો બનાવી માણસના રોજીંદા જીવનમાં કેટલી બધી સગવડ-રાહત કરી આપી. પણ જો આ સગવડ થોડા સમય માટે ન હોય તો માણસ કેટલો પાંગળો થઈ જાય છે. વીજળીના અભાવે એલિવેટર- એસ્ક્લેટર ન ચાલે, ટ્રેન ન ચાલે, રસ્તા પરની ટ્રાફિક લાઈટ્સ ન ચાલે. માણસ જાત પોતે પોતાના જ સંશોધન-આવિષ્કરણનો શિકાર બની જાય છે. અમેરિકા ની જેમ દુનિયાના ઘણા બધા દેશ અંગ્રેજોની ગુલામીમાંથી મુક્ત થયા અને આઝાદીના અજવાળામાં રહેવા લાગ્યા, પણ આપણે આપણા જ સંશોધનના ગુલામ બની ગયા છીએ એવું નથી લાગતું? મને યાદ છે મારા શાળાના દિવસો જ્યારે બધા ઘડિયા મોઢે હોવા જરૂરી હતા, આજે પણ પ્રયત્ન કરું તો યાદ આવી જાય છે. કેલક્યુલેટરના સહજ ઉપયોગની ટેવના કારણે આંગળીઓને વેંઢે હિસાબ કરવાની કુશળતા મરી પરવારી છે. અહીં અમેરિકાના છોકરાંઓને તો એક વત્તા એક માટે પણ કેલક્યુલેટરની જરૂર પડે છે (થોડી અતિશયોક્તિ કરું છું!). જુલાઈ ૧૯૮૫ માં અહીં આવ્યા પછી ન્યુ યોર્ક પોર્ટ-ઓથોરિટી બસ-ટર્મિનલ ના એક ન્યૂઝસ્ટેન્ડ પર જોબ શરૂ કરી (આ મારી અમેરિકાની પહેલી જોબ – એના પહેલા બે દિવસ એક જ્ગ્યાએ કામ કરેલું એની વાત ફરી ક્યારેક કરીશ). આ જગ્યા એવી જ્યાં સવારે ૬-૧૦ અને સાજે ૩-૮ ના સમય દરમ્યાન લોકો ભાગાભાગ કરતા હોય પોતાના કામના સ્થળે કે પોતાના ઘરે પહોંચવા. બધાંને ઉતાવળ, અને ઉતાવળમાં ન્યૂઝ-પેપર, મેગેઝીન, સિગારેટ ગમ-કેન્ડી વગેરે લેતા જાય. એ સમયે આંગળીના વેંઢે ગણવાની કુશળતા બહુ કામ લાગેલી. ગ્રાહક જેમ જેમ વસ્તુ ઉપાડે તેમ તેમ દિમાગ સરવાળો કરતું જાય અને જ્યારે એ પૈસા આપવાની તૈયારી કરે ત્યારે પરચૂરણ ગણી હાથમાં તૈયાર અને જેવી એના હાથમાં નોટ દેખાય એટલે એને બાકી આપવાની નોટ પણ તૈયાર. હજુ આજે પણ કેટલાય કુશળ ગુજરાતીઓ આ પ્રમાણે જોબ કરે છે કે પોતાનો સ્ટોર ચલાવે છે તો ક્યાંક કેલક્યુલેટરવાળા પણ જોવા મળતા હોય છે. પહેલા પરિવારના, સંબંધીઓના અને ઓળખીતાં બધાના ફોન નંબર મોઢે રહેતા હવે ઘરના ફોન કે સેલ-ફોનની ડિરેક્ટરીમાં નોંધ્યા પછી યાદ રહેતા નથી. એલાર્મ ન રણકે તો સવાર થતી નથી કે મોડી થાય છે. પહેલાં ૫-૧૦ માળના પગથિયાં ચડી જતા પણ હવે જો એલિવેટર ન ચાલતું હોય અને બીજા માળે જ જવાનું હોય તોય કેટલા નિસાસા નીકળી જાય છે. ભલે રોજ એક કલાક જીમમાં કસરત કરતા હોય પણ સ્ટેશન પર એસ્કલેટર ન ચાલતું હોય અને ૪૦ પગથિયાં ચડવાના થાય તો NJ Transit કે MTA ને કેટલીય ગાળો આપી દઈએ છીએ.

આપણે દરેક આવિષ્કારનો અતિ ઉપયોગ કરતા હોઈએ છીએ અને ઘણી વખત ગેર-ઉપયોગ કરતા હોઈએ છીએ. વાહન ચલાવતી વખતે સેલ ફોનનો ઉપયોગ ક્યારેક અકસ્માત કરાવી શકે. ચાલુ બસ કે ટ્રેન ની અંદર ઊંચા અવાજે સેલ ફોન પર વાર્તાલાપ કરવાથી બીજા યાત્રીઓને ખલેલ પહોંચાડતા હોઈએ છીએ. ઘરમાં બિનજરૂરી વિજળી ના ઉપયોગથી બિનજરૂરી ખર્ચ અને વપરાશ કરતા હોઈએ છીએ. બાળકો ટેલિવિઝન પર કે કમ્પુટર પર વધારે સમય ગાળીને અભ્યાસ માટે પૂરતો સમય ફાળવતા નથી. પાણી ખોરાક વીજળી અને ખનીજ તેલનો બગાડ રોકવા માટે સચેત મનોવૃત્તિ કેળવવાની દરેકની જવાબદારી છે.

Advertisements

ટિપ્પણીઓ»

1. પંચમ શુક્લ - ઓગસ્ટ 14, 2009

અંગત અનુભવની માંડણી કારી ઉર્જા સંવર્ધન સુધીની વાત રોચક રીતે પહોંચાડી.

2. સુરેશ જાની - ઓગસ્ટ 14, 2009

2003 માં પણ આમ બન્યું હતું , તે પહેલી વાર જાણ્યું. 1990મી આસપાસ પણ આવું બન્યું હતું અને પાવર ઈન્ડસ્ટ્રીમાં બહુ જ ચર્ચાયું હતું.
વીજળીના માણસ તરીકે મને આ લેખ ઘણો ગમ્યો.

એનર્જી ક્રાઈસીસ એ માનવજાત માટેનો બહુજ પેચીદો પ્રશ્ન છે અને મને હમ્મેશ સંતાપતો રહ્યો છે. આ બાબત સત્ય વીગતો પર આધારીત મારી એક પરીકલ્પના આપને જરુર પ્રસ્તુત લાગશે –

http://gadyasoor.wordpress.com/2007/12/10/american_highway/

આ પરીક્પલના પર તમારો પ્રતીભાવ આપશો , તો ગમશે.

3. સુરેશ જાની - ઓગસ્ટ 14, 2009

સોરી …
પરીકલ્પના

4. dhavalrajgeera - ઓગસ્ટ 15, 2009

કાલ અને આજની વચ્ચે આ ફરક જોઈને

ફાનસ ભૂલી ગયાનો અફસોસ થઈ ગયો.

……akaj de chinagari mahanal akaj de chinagari !!!


પ્રતિસાદ આપો

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / બદલો )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / બદલો )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / બદલો )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / બદલો )

Connecting to %s

%d bloggers like this: