jump to navigation

એક કવિતા પર્યાપ્ત છે અસ્તિત્વ માટે – “ગુજરાત દર્પણ” માં ડો. હઝારીનું અવલોકન મે ૨૦૧૨ May 12, 2012

Posted by jagadishchristian in કવિતા, ગુજરાતી સાહિત્યકાર, સમાચાર-હેવાલ.
Tags: , , , , , , ,
6 comments

ન્યુ જર્સીથી છેલ્લા ૧૯ વરસથી પ્રસિદ્ધ થતા પ્રખ્યાત માસિક “ગુજરાત દર્પણ” નો મે ૨૦૧૨ નો અંક મળ્યો. શ્રી. સુભાષભાઈ શાહ તેમના સુપુત્ર શ્રી. કલ્પેશભાઈ અને માસિકના નિયમીત લેખ પિરસતા સૌનો આભાર કે ગુજરાતી ભાષા અને સાહિત્યને દરિયાપાર પણ જીવિત અને પ્રજ્વળીત રાખી છે. આ મહિનાના અંકમાં ડોકિયું કરતાં જ્યાં ૧૨૪ મા પાના પર નજર ગઈ તો એક ચિત્ર ઊડીને આંખે અડ્યું. એ એક પુસ્તકનું મુખપૃષ્ઠ (Facebook) હતું “એક કવિતા પર્યાપ્ત છે અસ્તિત્વ માટે”. (હિમાંશુભાઈનો આભાર એમણે એ પુસ્તક પોતાના હસ્તાક્ષર સાથે વગર કિંમતે મને આપ્યું છે). આ માસિકના નિયમિત કટારલેખક ડો. અમૃત (સુમન) હઝારીની કટાર “ગુજરાત દર્પણ જ્ઞાન પરબ” ના અંતર્ગત ‘પુસ્તક પરિચય’માં તેમણે આ પુસ્તકનું અવલોકન આલેખ્યું છે. આ પુસ્તકના લેખક છે શ્રી. હિમાંશુ પટેલ.

 

ફોલ રીવર, માસેચ્યુસેટ માં રહેતા મારા મિત્ર, મોટાભાઈ અને કવિ શ્રી. હિમાંશુ પટેલથી ગુજરાતી બ્લોગજગત અચૂક જ પરિચિત છે. એમણે કવિતાનો ક તો બાળપણથી જ ધૂંટવાનું શરુ કરેલું. મુંબઈમાં હાઈસ્કૂલ પતાવી એમ.વી.એલ.યુ. કૉલેજમાં આવ્યા તો ખ્યાતનામ સાહિત્યકાર અધ્યાપક શ્રી. યશવંત ત્રિવેદી ના માર્ગદર્શનમાં કવિતા ખીલી ઊઠી. તો બે વરસ પછી મીઠીબાઈ કોલેજમાં પ્રવેશ મેળવી જાણીતા સાહિત્યકાર-અધ્યાપક શ્રી. સિતાંશુ યશચંન્દ્ર અને આચાર્ય સાહિત્યકાર શ્રી. અમૃતલાલ યાજ્ઞિક ના હાથ નીચે વધુ ઘડાયા. તો શ્રી. નલિન પંડ્યા શ્રી. નીતિન વી. મહેતા શ્રી. શશિકાંત જોષી વગેરે સાહિત્યપ્રેમી સહાધ્યાયી મિત્રો ની સોબત-સંગતમાં કવિતાનો કસબ વધુ ખીલી ઊઠ્યો. તેઓ પોતાની સ્વરચિત કવિતા તો લખે જ છે અને આપણે માણી પણ છે જ. પણ તેમણે વિશ્વભરની વિવિધ ભાષાના વિખ્યાત કવિઓની ઉમદા કવિતાઓનો અસરકારક અને આસ્વાદસભર અનુવાદ કરી આપણને રસપાન કરાવ્યું છે. એના માટે ગુજરાતી સાહિત્યરસિક મિત્રો એમના ઋણી રહેશે.

 

શ્રી હિમાંશુભાઈએ દુનિયાભરની ભાષાઓની કવિતાનો અનુવાદ કરીને ગુજરાતી સાહિત્યપ્રેમીઓને ૨૦૦૭માં આ પુસ્તકની પહેલી આવૃતિ આપી હતી. ઇન્ડિયામાં રહીને તો ગુજરાતી સાહિત્યની સેવા તો એમણે કરી જ અને અમેરિકા આવીને પણ એ કવિતાના કીડાએ એમને જકડી રાખ્યો. આમ જ ભારતીય કવિ હવે દરિયાપરના કવિ બની ગયા. પણ હવે બે અઠવાડિયા પહેલાં જ અમેરિકાનું નાગરિકત્વ સ્વીકારીને અમેરિકન બની ગયા છે. હવે એમને ભારતીય-ગુજરાતી કહેવા કે અમેરિકન? એક જ શબ્દ યોગ્ય લાગે છે કે તેઓ કવિતાના કામણગાર છે.  

 

ડો. હઝારીએ એમના અવલોકન દરમ્યાન જે અનુરોધ કર્યો છે કે ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદે તટસ્થ રહીને શ્રી હિમાંશુ પટેલનો આભાર માનીને તેમને યોગ્ય માનથી નવાજવા રહયા સાથે હું સંપૂર્ણ સહમત છું અને આપ પણ હશો. ડો. હઝારીએ એક સૂચન પણ કર્યું કે આ પુસ્તકમાં મૂળ કવિતા પણ અનુવાદિત કવિતા સાથે છાપી હોત તો આ પ્રયત્નનું મૂલ્ય વધી જાત. કદાચ હિમાંશુભાઈને પણ આ વાતનો વસવસો હશે જ એટલે જ્યારે તેમણે પોતાનો બ્લોગ બનાવ્યો અને નવા અનુવાદનો આસ્વાદ કરાવ્યો તો સાથે સાથે એ કવિ વિષેની ટૂંકી માહિતી અને મૂળ કવિતા પણ રજૂ કરી છે. નીચે આપેલી લિન્ક પર ક્લિક કરો અને માણો.

 

હિમાંશુના અનુવાદ – http://himanshu52.wordpress.com/

 

હિમાંશુનાં કાવ્યો – http://himanshupatel555.wordpress.com/

 

હિમાંશુભાઈ એકલા કવિતા પાછળ ગાંડા છે એવું નથી. તેઓને નાટક પ્રત્યે પણ ખૂબજ લગાવ છે. મુંબઈ થી જ્યારે તેઓ વડોદરા ખાતે આવ્યા તો આપણા ન્યુ જર્સીના જાણીતા અને માનિતા નાટ્ય કલાકાર-દિર્ગદર્શક શ્રી. શૈલેશ ત્રિવેદી સાથે ભારતભરમાં ઘણા બધા નાટ્ય મહોત્સવમાં ભાગ લીધા. અમેરિકા આવીને પણ સેમ્યુલ બેકેટના એન્ડગેમનુ અનુવાદ કરી એ નાટકને પોતે દિર્ગદર્શિત કરીને ભજવી બતાવ્યું છે. તો આપણા પંચતંત્રની બે વાર્તાનું અંગ્રેજીમાં અનુવાદ કરી રિસીલા બીચ થિયેટરના નેજા હેઠળ અહીંના કૉલેજ કલાકારો સાથે સફળ આયોજન કરી રજૂ કરી ચૂક્યા છે. પૉલ ન્યુમન આજ રિસીલા બીચ થિયેટર સાથે સંકળાયેલા હતા. હવે ઉપરનું એમનું પિક્ચર જોઈને નથી લાગતું કે જો સરદાર પટેલ પર કોઈ નાટક કે ફિલ્મ બનાવવી હોય તો એમનો મેકઅપ વગર કર્યા વગર ઉપયોગ કરી શકાય?  

 

હિમાંશુભાઈને ખૂબ ખૂબ અભિનંદન અને આશા રાખીએ કે ગુજરાતી સાહિત્યની સેવા કરતા જ રહે.

 

આ સાથે “ગુજરાત દર્પણ” માં આવેલ ડો. હઝારીનું અવલોકન વાંચવા માટે અહીં ક્લિક કરો.

Advertisements

‘શ્વેતા’ ગુજરાતી લઘુ-નવલ – શ્રી. પ્રવીણ શાસ્ત્રી, ન્યુ જર્સી September 18, 2011

Posted by jagadishchristian in કાર્યક્રમ, ગુજરાતી સાહિત્યકાર, સમાચાર-હેવાલ.
Tags: , , , , , ,
9 comments

લેખક શ્રી. પ્રવીણ શાસ્ત્રી સાથે ગુજરાત દર્પણ માસિકના તંત્રી શ્રી. સુભાષ શાહ

‘શ્વેતા’


એક સમૃધ્ધ અને સંસ્કારી કુટ્મ્બની સુશિક્ષિત પુત્રવધૂ. ?
શું એ કુંવારકા છે?…… સધવા કે વિધવા છે?……. એ પ્રણયપ્યાસી શ્વેતા કોનો પ્રેમ પામશે?
પરાણે પરણવેલા પતિ અક્ષયનો? … …..…ડાર્ક, ટોલ અને હેન્ડસમ કેપ્ટન મલ્હોત્રાનો?….. ઓન્કોલોજિસ્ટ ડોકટર રાજુનો?….. આકર્ષક યુવાન નિકુળનો કે પછી એસ.આર.એસ સર્જન ડોક્ટર ડોક્ટર આદિત્યનો?
એસ.આર.એસ સર્જરી એટલે શું?
પોતાના પુરુષાર્થ અને બુધ્ધિબળથી સંપત્તિવાન બનેલા સુંદરલાલ શેઠને
અક્ષય અને આદિત્ય સાથે શું સંબંધ?
દેશ વિદેશના વિશાળ ફલક પર અજ્ઞાત દિશામાં વળાંકો લેતી ઘટનાત્મક અને આઘૂનિક નવલકથા એક સોપ ઓપેરા છે.
પુરી વાંચ્યા પછી જ એ વાચકોના હાથમાંથી નીચે મુકાશે એની ખાત્રી છે.
વસાવો…વાંચો… અને મિત્રોને વંચાવો
વાર્તાકાર પ્રવીણ શાસ્ત્રીની વહેતી વારતા “શ્વેતા”.
અથવા
સુખી, સમૃદ્ધ પરિવારમાં આનંદમય ભાવિનાં સ્વપ્ન આખમાં આંજી પ્રવેશેલી નવવધૂના અરમાનો પર થતો કુઠારાઘાત, છકેલા અને વંઠેલા પતિ સામે અકલ્પ્ય મનોબળથી ઝઝમતી નવવધૂ અને સંસ્કારરત પરિવારનું સાંપડ્તું સમર્થન વાચકને નિરાશા વચ્ચે પણ આશ્વસ્ત રાખે છે. વાત વહેતી રહે છે અનેક વળાંકો સાથે, છિન્નભિન્ન જીવન ગોઠવાતું લાગે ત્યાં તો નાયિકાના મનોરથ પર પ્રસંગચક્ર ફરી એકવાર ફરી વળે. વિધિનું વૈચિત્ર્ય નિકુળને જાતિપરિવર્તનને માર્ગે વાળે અને વળી પાછી નાયિકા માટે નવી દિશા ઊઘડતી દેખાય.
આ સુખાંત પણ નવા આશ્ચર્યથી વધુ સુખદ બને અને વ્યક્તિ, પરિવાર તથા સમાજને આવરી લેતા આયોજનો સાથે વિરામ લે.

-ડૉ. હરિકૃષ્ણ જોષી. ભૂતપૂર્વ આચાર્ય (વી.ટી. ચોક્સી સાર્વજનિક કોલેજ ઓફ એજ્યુકેશન, સુરત)

આજે શનિવાર, સપ્ટેમ્બર ૧૭, ૨૦૧૧ ના દિવસે “ગુજરાત દર્પણ સાહિત્ય સભા” ના ઉપક્રમે શ્રી. પ્રવીણ શાસ્ત્રીની પ્રથમ લઘુ-નવલ ‘શ્વેતા’ ના વિમોચનનો કાર્યક્રમ એડિસનના ઓક ટ્રી રોડ પર આવેલા ‘ખુશ્બુ’ ભોજનાલયમાં યોજાયો હતો. ૧૫ સપ્ટેમ્બર, ૧૯૩૯ ના દિવસે સુરતમાં  જન્મેલા શ્રી પ્રવીણ શાસ્ત્રીએ ૧૯૫૭ માં પહેલી નવલિકા ‘પાગલની પ્રેયસીઓ’ લખી જે ‘નવવિધાન’ સામયિકમાં છપાઈ હતી. ત્યાર બાદ ૧૯૬૮ માં લંડનમાં આવ્યા પછી એક એકાંકી ‘જુલીના ચક્કરમાં લંડન’ લખ્યું અને ભજવાયું પણ ખરું. અને ૧૯૭૦ માં અમેરિકા આવી સ્થાયી થયા અને ઘર-સંસારમાં એટલા વ્યસ્ત થઈ ગયા કે વાંચવા-લખવાની ફુરસદ મળી જ નહીં. પણ એક વખત નિવૃત્ત થયા એટલે ૭૦ વરસની ઉમરે અંદર બેઠેલો વાર્તાકાર ફરી સળવળ્યો અને “ગુજરાત દર્પણ”ના તંત્રી શ્રી સુભાષ શાહ, “તિરંગા” ના તંત્રી શ્રી નીતિન ગુર્જર અને ગુજરાત દર્પણ સાહિત્ય પરિવારના બીજા ઘણાં સભ્યોના પ્રોત્સાહન થકી એમણે ફરી ટૂંકી વાર્તા લખવાનું શરૂ કર્યું. અને ટૂંકી વાર્તા લખતાં લખતાં એમના મનમાં એક નવલકથાનું બીજ રોપાયું અને એક વરસની અંદર એને શબ્દોના વાઘા પહેરાવી પ્રકાશિત પણ કરી દીધી. આ પુસ્તકની પ્રસ્તાવના એમના કોલેજકાળના મિત્ર અને હાસ્યલેખક શ્રી હરનિશ જાનીએ લખી છે.

આ કાર્યક્રમનું સંચાલન શ્રી કૌશિક અમીને સંભાળ્યું હતું. આજના આ કાર્યક્રમમાં “ગુજરાત દર્પણ” ના તંત્રી શ્રી સુભાષ શાહના હસ્તે પુસ્તકનું વિમોચન (લોકાર્પણ) કરવામાં આવ્યું હતું. તો માધવી દવે દ્વારા લેખકનો પરિચય આપી કથાબીજની સુંદર છણાવટ કરી હતી. તો ડો. નીલેશ રાણાએ શ્વેતાનું વૈદ્યકીય નિદાન કરાવ્યું હતું. ડો. અમૃત હજારીએ પોતાની આગવી શૈલીમાં વહેતી વાર્તાના વળાંકો પર પ્રકાશ પાથર્યો. “તિરંગા” ના તંત્રી નીતિન ગુર્જરે એમના માસિકમાં પ્રસિદ્ધ થયેલી વાર્તાઓની ટૂંકી ઓળખ સાથે ધારદાર પ્રતિભાવ આપ્યો. તો એમના કૉલેજકાળના મિત્ર ઉપેન વૈદ્ય અને હરનિશ જાની તરફથી લેખક સાથેના મૈત્રી સંબંધની વાતો જાણવા મળી. શ્વેતાના ચમકારા રજૂ કરી હંસાબેન જાનીએ આખી નવલકથા ધ્યાનપૂર્વક વાંચી છે એ પુરવાર તો કર્યું પણ હાજર રહેલાને વાંચવા માટે પ્રોત્સાહિત કર્યા.

આખા કાર્યક્રમની સર્વોત્તમ પળ મને એ લાગી જ્યારે લેખકની અમેરિકામાં જન્મેલી પૌત્રી જીનાએ પોતાના દાદાની નવલકથાનો અંગ્રેજી ભાષામાં ટૂંક સાર રજૂ કર્યો. કાર્યક્રમના અંતમાં લેખકના જીવનસંગિની યોગિનીબેને હળવી રમૂજ સાથે આ નવલકથાના પ્રકરણોના ઉદ્ભવ દરમ્યાન એમના યોગદાનની વાત કરી હતી. અને એટલેજ આ પુસ્તક એમને અર્પણ કરાયેલ હોય એમ લાગે છે. આ કાર્યક્રમમાં પ્રવીણ પટેલ ‘શશી’, ચંદ્રકાંત દેસાઈ, ભાનુભાઈ ત્રિવેદી, મોહિત સુરા, શૈલેશ ત્રિવેદી અને જગદીશ ક્રિશ્ચિયન ઉપરાંત ગુજરાત દર્પણ સાહિત્ય સભાના અન્ય સભ્યોની સાથે સાથે લેખકના પરિવારના સદસ્યો ઉપસ્થિત હતા. લેખકના પુત્ર કર્મેશ શાસ્ત્રીના આભારદર્શન બાદ શ્વેતાના લગ્નના સ્વાદિસ્ટ ભોજનનો લહાવો લઈ લેખક તરફથી સપ્રેમ મળેલી ભેટ એમની નવલકથાને બગલમાં દબાવી બધાંએ વિદાય લીધી.

લેખક શ્રી. પ્રવીણ શાસ્ત્રીને એમની આ પહેલી નવલકથા માટે ખૂબ ખૂબ અભિનંદન અને એમના લેખનનો લાભ આપણને મળતો રહે એવી અપેક્ષા.
નવલકથાની પ્રત મેળવવાનું પ્રાપ્તિ સ્થાન
ભારત – શ્રી. મહેશ ભટ્ટ – ૯૯૦-૯૪૦-૯૭૫૬ maheshg.bhatt@yahoo.com
અમેરિકા – યોગિની શાસ્ત્રી – ૭૩૨-૮૦૪-૮૦૪૫ shastripravinkant@yahoo.com
કિંમત – ભારતમાં રૂ. ૧૨૫ અમેરિકામાં $10.00.
મુદ્રક – ચિન્મય જોષી – શ્રી રંગ પ્રિન્ટર્સ સુરત – ૯૯૨-૫૫૧-૦૦૦૩ chinmayjoshi08@gmail.com

%d bloggers like this: